WIE IK BEN
IIk ben een blauwe glazenmaker (Aeshna cyanea). Mijn vleugels vangen licht, mijn vlucht tekent lussen boven water dat beschut ligt: een bosplas, een poel, een sloot met riet en schaduw. Wat je ziet is snelheid en kleur. Wat je niet ziet: het grootste deel van mijn leven groeit onder water, in stilte, over meer dan één seizoen.
mijn rol in het ecosysteem
Mijn oorsprong ligt onder water. Als larve ben ik jager in de diepte, waar ik het kleine leven in beweging houd. Later jaag ik in de lucht: trefzeker, onverstoorbaar, in mijn element. Ik ben ook prooi: voor vogels, amfibieën en vleermuizen. Ik verbind water en land. Waar mijn water goed genoeg is om mij groot te brengen, kan er om mij heen meer leven.
mijn waarde voor mens en klimaat
Ik leef dicht bij jullie. Soms zelfs in tuinvijvers, tussen huizen en tuinen. Dat is geen romantiek, maar een aanwijzing: klein water telt. Een poel die blijft, een oever die leeft, schaduw en beschutting—dat zijn miniatuurreservoirs van veerkracht in een droger wordend landschap. Als die verdwijnen, verlies je niet alleen mij, maar ook de sponswerking van het systeem: water dat blijft, in plaats van wegzakt.
wat mij bedreigt
Mijn kwetsbaarheid zit in duur. Ik groei niet in één zomer. Als een poel wordt gedempt, droogvalt, intensief wordt uitgebaggerd of “schoongemaakt” tot een kale bak, breekt mijn cyclus. Als oevers worden verhard of platgelopen, verdwijnt mijn uitsluipplek. En als waterkwaliteit verslechtert—door vervuiling of middelen die het water in sijpelen—werkt dat door in mijn hele generatie, lang voordat ik ooit kan vliegen.
wat vergeten WORDT
Kleine wateren verdwijnen vaak tussen de regels. Ze zijn te klein om op kaarten te domineren, te verspreid om één eigenaar te hebben, en te “gewoon” om urgent te lijken. Maar voor mij zijn het kernplekken. Als je alleen kijkt naar grote wateren of formele natuurkernen, verlies je juist dat netwerk van poelen, sloten en bosplassen dat de Veluwe nat en levend houdt.
wat ik vraag
Kijk eerst waar mijn water is: poelen, bosplassen, beschaduwde sloten, vijvers. Leg ze vast als kwetsbare plekken. Voorkom verdroging, demping en harde oever-ingrepen. Werk met timing en herstel, zodat mijn meerjarige leven niet in één ingreep wordt doorgesneden. En behandel oevers niet als rand, maar als leefgebied: daar wordt besloten of ik kan blijven.
mijn stem
Ik zoem. Ik schitter. Ik jaag boven water dat vaak pas opvalt als het weg is. Wie klein water beschermt, beschermt geen detail, maar de draad waarmee het landschap zichzelf bij elkaar houdt.
juridisch kader
Ik hoor niet bij de libellen die in Europa strikt zijn aangewezen via de Habitatrichtlijn, en ik sta ook niet op de lijst ‘soorten van nationaal belang’ in bijlage IX van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
Maar “niet op de lijst” is geen vrijbrief. Onder de Omgevingswet geldt een zorgplicht: wie ingrijpt, moet schade aan natuur en leefomgeving voorkomen of beperken, en herstellen waar dat nodig is.
En omdat mijn leven onder water meerjarig is, is aantasting van poelen, oevers en waterpeil geen klein effect. Het snijdt generaties door—geruisloos, maar definitief.
bronnen
- De Vlinderstichting – soortinformatie Blauwe glazenmaker (habitat / levenswijze)
- NederlanseSoorten.nl – Aeshna cyanea (levenscyclus, vaak twee jaar)
- Verspreidingsatlas – Aeshna cyanea (habitat: stilstaand water, vaak beschaduwd)
- CLO – Libellen van de Habitatrichtlijn (overzicht HR-libellen; beperkte set)
- IPLO – Soorten van nationaal belang (bijlage IX Bal; libellenlijst)
- IPLO – vergunningsplicht soorten Bal / toelichting soortenbescherming onder Omgevingswet (zorgplicht / werkwijze)
- Nature Today – tuinvijvers als leefgebied voor blauwe glazenmaker (context: kleine wateren tellen)
