WIE BEN IK
Ik ben een Gladde slang.
Zeldzaam, schuw, en vaak over het hoofd gezien. Ik houd van heide, open bosranden en ruige graslanden. Ik ben niet giftig, ik ben niet luid – ik ben stil. Ik beweeg me door het landschap zonder sporen na te laten. Mijn leven speelt zich af in het verborgene.
Mijn rol in het ecosysteem
Ik ben schakel en signaal. Ik jaag op kleine zoogdieren, jonge hagedissen en amfibieën, en ben zelf prooi voor roofvogels.
Mijn aanwezigheid wijst op een gezonde, gevarieerde structuur van heide en struweel. Ik ben verbonden met het ondergrondse leven: ik overwinter in verlaten muizenholen, onder boomstronken of in zandige taluds. Ik verbind bodem en struiklaag, prooi en predator – ik ben een teken van levend landschap.
MIjn waarde voor mens en klimaat
Mijn leefgebied is ook voor mensen waardevol: open heide, stuifzand, bosranden en overgangen. Die gebieden bergen koolstof, zuiveren water en nodigen uit tot verwondering. Mijn aanwezigheid toont dat ook onopvallend leven bescherming waard is. In mijn schaduw leeft stilte die mensen raakt.
wat mij bedreigt
Ik ben extreem gevoelig voor verstoring en voor het verlies van schuilstructuur. Zwaar materieel, grondverzet, verdichting van bodem, het ‘netjes maken’ van bosranden, het weghalen van takken, ruigte en strooisel: het lijkt klein, maar het breekt mijn wereld open. Ook extra paden, intensiever recreatiegebruik, licht in de nacht en herhaalde geluidstrillingen drukken mij weg uit mijn rustplaatsen. Mijn leefgebied raakt versnipperd. En als ik verdwijn, duurt het jaren voor ik terugkeer, als dat al lukt.
wat vergeten WORDT
Ik leef niet op één punt op de kaart. Ik leef in verbinding: tussen zonplek en schuilplek, tussen winterrust en jachtgebied, tussen heide, struweel en bosrand. In plannen wordt vaak gekeken naar “de ingreep” en “de locatie”, maar minder naar de stille routes ertussen en de stapeling van effecten. En omdat ik strikt beschermd ben, gaat het niet alleen om Natura 2000-grenzen: mijn rust- en voortplantingsplekken mogen niet worden weggeredeneerd omdat ze “net buiten” een lijn liggen. Als je het landschap in losse snippers knipt, ben ik de soort die als eerste de prijs betaalt
wat ik vraag
Dat mijn leefgebied zorgvuldig in kaart wordt gebracht vóórdat je ontwerpt, graaft of verplaatst. Dat kernplekken rust krijgen: geen verdichting, geen grootschalig grondverzet, geen “opruimen” van schuilstructuur. Dat bosranden rafelig mogen blijven, met takken, ruigte en warme open plekjes die niet verdwijnen. En dat je niet alleen toetst of ik ergens voorkom, maar of mijn samenhang blijft bestaan—zodat ik kan blijven schuilen, jagen en terugkeren.
mijn stem
Ik zal geen geluid maken. Maar mijn verdwijnen laat een stilte achter die ook jullie raakt. Wie mij beschermt, beschermt een diepere verbinding met het land. Laat mij niet verdwijnen onder het gewicht van haast, maar geef ruimte aan traagheid en schuilen.
JURIDISCH KADER
Ik ben opgenomen in bijlage IV van de Habitatrichtlijn. Dat betekent: er geldt een systeem van strikte bescherming voor mij en mijn voortplantings- en rustplaatsen—ook buiten Natura 2000.
In Nederland werkt dit door via de Omgevingswet: bij een flora- en fauna-activiteit kan een omgevingsvergunning nodig zijn als er risico is op schadelijke handelingen bij Habitatrichtlijnsoorten.
Wie ingrijpt moet dus vooraf aantonen dat mijn bescherming niet wordt doorbroken—en bij risico’s: voorkomen, beperken en zo nodig onder voorwaarden vergunningeren.
bronnen
- Habitatrichtlijn 92/43/EEG (EUR-Lex), bijlage IV en bepalingen over strikte bescherming
- IPLO – Omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit (uitleg en rijksregels)
- IPLO – Vergunningplicht flora- en fauna-activiteit met gevolgen voor Habitatrichtlijnsoorten
- Besluit activiteiten leefomgeving – artikel 11.46 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen voor Habitatrichtlijnsoorten)
- IPLO – Beoordelingsregels (geen afbreuk aan gunstige staat van instandhouding)
- RAVON – Gladde slang: ecologie, verspreiding, bescherming (sportinformatie/atlas)
- Soortenregister – Coronella austriciaca (basisinformatie)
