Wie ik ben
Ik ben een Mosmijt (Oribatida): piepklein, bijna nooit gezien, maar met miljoenen tegelijk aanwezig in strooisel en bovenste bodemlagen. Waar bladeren vallen en langzaam verteren, ben ik thuis. Mijn wereld is donker, vochtig en vol schimmeldraden.
Mijn rol in het ecosysteem
Ik ben een verwerker. Ik verkruimel strooisel, eet schimmels en organisch materiaal, en help zo om wat dood lijkt weer beschikbaar te maken voor nieuw leven. Met talloze andere bodemdieren houd ik de afbraak gaande en ondersteun ik de kringloop van voedingsstoffen. Oribatide mijten worden ook beschreven als belangrijke spelers in strooiselafbraak en nutriëntenkringloop.
Mijn waarde voor mens en klimaat
Als strooisel blijft liggen en niet meer goed wordt afgebroken, raakt de bodem uit balans. Dan komen voedingsstoffen minder terug in het systeem en verschraalt de vitaliteit van bos en heide. In Nederland is juist onderzocht hoe strooiselophoping samenhangt met aantasting van bodemleven en wat dat betekent voor bosgezondheid.
Wat mij bedreigt
Ik heb geen last van één maatregel, maar van bodems die langdurig uit evenwicht raken: verzuring, een verstoorde mineralenbalans, en ingrepen die strooisel en bodemstructuur aantasten. OBN-onderzoek laat zien dat microarthropoden (waaronder mijten) essentieel zijn voor strooiselafbraak en dat samenstelling/relaties tussen mijten en springstaarten kunnen verschuiven onder veranderende bodemcondities; op de Veluwe zijn daarbij ook metingen gedaan.
Wat vergeten WORDT
Dat “rommel” geen rommel is. Strooisel is geen afval; het is een leeflaag. Als die laag niet meer werkt, verliest de Veluwe een onzichtbare motor. En omdat ik klein ben, verdwijn ik vaak uit beeld—tot het systeem begint te haperen.
Wat ik vraag
Kijk bij ingrepen niet alleen naar wat je boven de grond ziet, maar ook naar wat je onder je voeten kapot kunt maken: bodemstructuur, strooisellaag en schimmelnetwerken. Laat plekken bestaan waar strooisel mag blijven liggen en waar de bodem tijd krijgt om zichzelf te dragen.
Mijn stem
Ik vraag geen podium. Ik vraag ruimte om mijn werk te doen. Want zolang ik kan verteren en verkruimelen, blijft de Veluwe gevoed door haar eigen kringloop.
Juridisch kader
Onder de Omgevingswet geldt een algemene zorgplicht voor een veilige en gezonde leefomgeving en goede omgevingskwaliteit.
Daarnaast is er een specifieke zorgplicht bodem: wie bodem (of grondwater) verontreinigt of aantast, moet redelijkerwijs maatregelen nemen om dat te voorkomen, te beperken en waar nodig ongedaan te maken.
Binnen Natura 2000-gebieden geldt bovendien dat verslechtering van habitatkwaliteit voorkomen moet worden; bodemprocessen zijn daarbij geen bijzaak maar fundament onder natuurkwaliteit.
Bronnen
- OBN Natuurkennis – Verbetering strooiselafbraak (publicatie + PDF)
- Nature Today / OBN Natuurkennis – Strooisel hoopt zich op in het bos…(bodemleven en strooiselafbraak)
- INRAE – Oribatide mijten als indicatoren; rol in afbraak en nutriëntenkringloop
- Wickings&Grandy (2011) – Oribatide mijten beïnvloeden strooiselchemie en nutriëntenkringloop tijdens afbraak
